الگوهای فصلی گردشگری در ترکیه و نرخ لیر

 

ریزش شدید لیر باعث شده است تا ترکیه مقصد ارزان تری برای گردشگران خارجی باشد. مطابق آخرین آمارها، تا ماه آگوست امسال شمار گردشران خارجی 5.383 میلیون نفر – معادل 15.6% – افزایش یافته است. بیشتر این گردشگران از روسیه، آلمان و بریتانیا بوده اند.

نمودار ماهانه ورود گردشگر خارجی به ترکیه

در کل بازه 8 ماهه امسال نیز شاهد ورود 27 میلیون گردشگر خارجی به ترکیه بوده ایم که نسبت به مدت مشابه سال قبل افزایشی نزدیک به 23% نشان می دهد.

به صورت معمول، افزایش شمار گردشگران خارجی در یک کشور باعث افزایش تقاضا برای ارز ملی کشور مبداء می شود. در ترکیه الگوی فصلی ورود گردشگر خارجی به این صورت است که از ماه مارس هر سال شاهد افزایش ورود گردشگر هستیم و این روند صعودی در ماه جولای به اوج خود می رسد و سپس از آگوست تا ماه مارس سال بعد و با توجه به سرد شدن هوا در ترکیه و عدم امکان استفاده از سواحل زیبای مدیترانه، روند ورود گردشگر کاملاً وارد فاز نزولی می شود. با توجه به این الگو، می توانیم انتظار داشته باشیم که روند حاکم بر لیر ترکیه نیز دستکم تا حدی متاثر از روند ورود گردشگر به این کشور باشد.

نمودار زیر که دربرگیرنده ورود گردشگر به ترکیه از یکسو و نرخ برابری لیر به یورو (TRY/EUR) از سوی دیگر است کاملاً فرضیه ما را ثابت می کند:

چنانچه مشاهده می شود،  از حدود ماه فوریه هر سال نو میلادی که روند ورود گردشگر به ترکیه حالت صعودی به خود می گیرد، شاهد افزایش تقاضا برای لیر هستیم و هر چند کل روند لیر در این مدت نزولی بوده، اما در این مقطع حتی اگر صعود اصلاحی هم در نرخ لیر مشاهده نشده اما دستکم یک اصلاح زمانی در روند نزولی آن قابل ملاحظه است (به جز سال 2015 که لغو آتش بس دولت با PKK باعث هراس گردشگران خارجی و امتناع آنان از سفر به ترکیه شد)

 

نکته ای که در این میان وجود دارد اینکه در سال جاری (2018) و علیرغم اینکه ورود گردشگر خارجی به ترکیه سقف جدیدی ثبت کرده است، شاهد یک اصلاح قیمتی و حتی زمانی در نرخ برابری لیر نبوده ایم. این مسئله نشان می دهد که فشار نزولی روی لیر در سال اخیر متاثر از عواملی جدید می باشد که تاثیر آنها به حدی نیرومند است که باعث عمل نکردن الگوهای فصلی دیرپا شده و عملاً جلوی هر گونه رشدی را در لیر گرفته است.