امروز – چهارشنبه 6 فوریه 2019 – آقای Philip Lowe رییس بانک مرکزی استرالیا (RBA) در سخنانی که در انجمن ملی رسانه استرالیا ایراد نمود، مواضع جدید خود و همکارانش در خصوص وضعیت اقتصاد استرالیا و رویکرد سیاست پولی RBA را تشریح نمود که از اهمیت بالایی برخوردار است.

آقای Lowe در این سخنان که بخشی از آن در تضاد با بیانیه دیروز RBA می باشد و بر عکس روز گذشته باعث ریزش شدید AUD در بازار جهانی تبادلات ارزی شد، در خصوص محورهای مختلفی صحبت کرده که مهمترین آنها را تشریح و تحلیل می کنیم:

 

اقتصاد جهانی

از دید رییس RBA، اقتصاد جهان در اواخر سال 2018 و بعد از پشت سر گذاشتن یک سال خوب دچار کاهش شتاب رشد شده است اما این مسئله با توجه به کاهش شدید نرخ بیکاری و کمبود عرضه نیروی کار و نیز افزایش نرخ بهره از سوی فدرال رزرو آمریکا امری طبیعی و قابل پیش بینی بوده و با توجه به برآوردهای صندوق بین المللی پول که در سالهای 2019 و 2020 به ترتیب نرخ رشدهای معادل 3.5% و 3.6% را منتشر کرده، عملاً نگرانی خاصی در خصوص چشم انداز رشد اقتصاد جهان از دید اقتصادی وجود ندارد.

نرخ برآورد رشد اقتصاد جهان در سال های 2019 و 2020 از دید IMF

 

آنچه از دید آقای Lowe اما نگران کننده است و می تواند مانع از رشد مناسب اقتصادی در سطح جهانی بشود، عوامل سیاسی است: تنش های تجاری میان آمریکا و چین، مسئله Brexit، رشد جریان های راست گرایانه پوپولیستی و فاصله گرفتن آمریکا از ادامه اعمال نظم لیبرالی در سطح جهان همگی عواملی هستند که می توانند به عنوان ترمزی در برابر رشد اقتصاد جهان عمل کنند.

در خصوص بازارهای مالی نیز آورده شده که بعد از سقوط سنگینی که در اواخر سال گذشته در شاخص های سهام شاهد آن بوده ایم، هم اکنون نوعی ثبات در بازارهای مالی ایجاد شده که تا حد زیادی ناشی از عقب نشینی فدرال رزرو از پیشبرد و ادامه سیاست افزایش نرخ بهره می باشد. این مسئله به همراه کاهش بهای نفت همچنین باعث بهبود شرایط اقتصادهای نوظهور نیز شده است.

در خصوص اقتصاد چین نیز – که بیشترین تاثیر را روی اقتصاد استرالیا دارد –آقای Lowe بر این باور است که کاهش شتاب رشد اقتصادی در این کشور تا حد زیادی ناشی از سیاست کلان دولت این کشور برای ایجاد انضباط مالی و کاهش ریسک بدهی ها و تا حد کمتری برآمده از تنش های تجاری با آمریکا است و در صورتی که مقامات این کشور بتوانند بین حمایت از رشد با جلوگیری از انباشت بدهی یک تعادل سازنده برقرار کنند نگرانی خاصی در این خصوص وجود نخواهدداشت.

 

اقتصاد استرالیا

در خصوص اقتصاد استرالیا آقای Lowe همچون بیانیه RBA به صورت کلی با لحن مثبتی صحبت کرده و از ادامه رشد مناسب اقتصادی با توجه به افزایش سرمایه گذاری در زیرساخت ها و نیز تداوم تقویت بازار کار این کشور سخن گفته شده است. پیش بینی RBA این است که نرخ بیکاری این کشور که هم اکنون نیز در کف چندین ساله خود در سطح 5% قرار دارد باز هم در سالهای آتی کاهش یابد و به 4.75% برسد.

نرخ برآوردی بیکاری در سال های پیش رو از دید RBA

 

از دید رییس RBA، این کاهش نرخ بیکاری تدریجاً منجر به افزایش دستمزدها شده و خواهدشد و این مسئله اخیراً در تماسهایی که بانک مرکزی استرالیا با مدیران تجاری این کشور داشته تایید شده است. افزایش دستمزدها منجر به افزایش تدریجی و زیربنایی تورم در استرالیا خواهدشد.

افزایش تدریجی دستمزدها در سال های پیش رو از دید RBA

 

افزایش صادرات LNG، کاهش نرخ برابری دلار استرالیا و نیز افزایش بهای جهانی برخی کالاهای صادراتی استرالیا – خصوصاً سنگ آهن – نیز از دیگر دلایل خوش بینی به چشم انداز رشد اقتصادی استرالیا ذکر شده است که گمان می رود نرخ رشد آن معادل 3% در سال 2019 و 2.75% در سال 2020 باشد.

نرخ برآوردی رشد اقتصاد استرالیا در سالهای پیش رو از دید RBA

 

در حوزه تورم، آقای Lowe بر این باور است که همچنان مسیر پیشین تورم به صورت کلی برقرار است و تدریجاً نرخ CPI در استرالیا در حول و حوش سطح 2% تثبیت خواهدشد اما با توجه به کاهش سنگین بهای نفت در اواخر سال 2018 احتمالاً تحقق این مسئله اندکی زمان بیشتری نسبت به برآورد پیشین خواهدبرد و پیش بینی RBA این است که در ابتدای امسال و به صورت موقت شاهد کاهش جزئی نرخ تورم خواهیم بود.

نرخ برآوردی تورم در سالهای پیش رو از دید RBA

 

در برابر این عوامل مثبت، 2 عامل منفی وجود دارند که موجب نگرانی RBA هستند: درآمد و مصرف خانوارها و وضعیت بازار مسکن

در خصوص بازار مسکن گفته شده که در حالی که 18 ماه پیش یک منبع بزرگ نگرانی برای خانوارهای استرالیایی گران بودن مسکن و عدم امکان تهیه آن بود، امروزه و به دلیل افت فاحش قیمت مسکن در استرالیا وضعیت وارونه شده و همگی نگران سقوط بهای مسکن در این کشور هستند. عوامل این رکود از دید رییس RBA یکی گران بودن مسکن و عدم توانایی پرداخت هزینه خرید آن از سوی بخش قابل توجهی از مردم بوده و دیگری افزایش عرضه واحدهای مسکونی که در سالهای اخیر ساخته شده اند. سخت شدن شرایط اعطای اعتبارات خرید مسکن به همراه عامل نهایی که اخیراً بروز کرده یعنی اعمال محدودیت برای خارج کردن پول از چین از سوی مقامات این کشور که بخشی از تقاضای خارجی برای مسکن در استرالیا را از میان برده نیز از دیگر دلایل رکود بخش مسکن در استرالیا عنوان شده است.

با وجود این رکود، آقای Lowe بر این باور است که دستکم در شرایط فعلی انتظار RBA این نیست که رکود در حوزه مسکن تاثیر ویرانگری روی دیگر بخش های اقتصاد استرالیا بگذارد و نهایتاً با تعدیل قیمت ها شاهد یک تعادل در عرضه و تقاضا در این حوزه خواهیم بود.

کاهش بهای مسکن خصوصاً در شهرهای بزرگ استرالیا در ماههای اخیر

 

در خصوص وضعیت درآمد و مصرف خانوارها، گفته شده که در سالهای اخیر روند رشد درآمدهای خانوارهای استرالیایی به شدت کند بوده و به تنها 2.75 رشد سالانه از سال 2016 به این سو محدوده بوده است. اما به باور مقامات RBA در سال جاری این روند کند یک جهش مناسب خواهدیافت و با افزایش درآمد خانوارها تاثیر منفی کاهش بهای مسکن به عنوان دارایی عمده تا حد خنثی خواهدشد که کاهش نرخ بیکاری، افزایش دستمزدها و نیز کاهش مالیات ها در این امر بسیار موثر خواهندبود.

رشد کند درآمد قابل تصرف خانوارهای استرالیایی در سالهای اخیر

 

سناریوی سیاه

از دید رییس RBA، سناریوی منفی که ممکن است برای اقتصاد استرالیا روی بدهد این است که میزان رشد دستمزدها و بهبود بازار کار به اندازه ای نباشد که بتواند اثر منفی کاهش بهای مسکن را جبران کند و با توجه به سطوح بالای بدهی خانوارهای استرالیایی، اعتماد مصرف کننده در این کشور افت فاحشی کرده و روند رشد مصرف در این کشور دچار یک سکته اساسی گردد که پیآمدهای وخیمی برای اقتصاد این کشور خواهدداشت. در چنین شرایطی و با توجه به دشوار شدن فروش آپارتمان های نوساز برای انبوه سازان و شرکت های سازنده مسکن، انتظار می رود که سرمایه گذاری ها در حوزه مهم ساخت و ساز واحدهای مسکونی با افت سنگینی در 2 الی 3 سال آینده روبرو گردد که خود به مشکلات اقتصاد خواهدافزود.

 

سیاست پولی

تا اینجا، سخنان و مواضع آقای Lowe به صورت عمده در راستا و تایید بیانیه RBA در روز گذشته بوده اما آنچه که از این پس می آید نکاتی است که در بخش سیاست پولی به زبان ایشان جاری شده و باعث تضعیف AUD در بازار جهانی تبادلات ارزی شد.

آقای Lowe پس از توصیف مواضع RBA از سال 2016 تا کنون که ثابت نگاه داشتن نرخ بهره در سطح 1.5% بوده است، این جملات را بر زبان رانده است:

Looking forward, there are scenarios where the next move in the cash rate is up and other scenarios where it is down. Over the past year, the next-move-is-up scenarios were more likely than the next-move-is-down scenarios. Today, the probabilities appear to be more evenly balanced.

در واقع در همین چند جمله است که بایستی علت ضعف AUD را جستجو کرد: تغییر موضع RBA از تمایل به افزایش نرخ بهره به حالت خنثی و بدون سمت و سو. طبیعتاً برای بازارهای مالی که تا کنون انتظار افزایش نرخ بهره را در استرالیا داشته اند، شنیدن احتمال کاهش نرخ بهره از زبان رییس RBA یک سورپرایز محسوب شده و همین مسئله باعث افزایش عرضه روی AUD شده است.

رییس RBA پس از بیان این جملات، 2 سناریو را برای افزایش و یا کاهش نرخ بهره مطرح کرده است:

1. سناریوی افزایش نرخ بهره

در قالب این سناریو، با ادامه بهبود بازار کار، کاهش نرخ بیکاری و افزایش دستمزدها، درآمدهای خانوارهای استرالیایی به میزان مناسبی افزایش خواهدیافت و این مسئله ضمن خنثی کردن اثر منفی کاهش بهای مسکن روی روحیه و اعتماد مصرف کننده، باعث تداوم رشد اقتصادی مناسب در استرالیا و افزایش تورم خواهدشد. در چنین شرایطی، طبیعتاً RBA به سمت افزایش نرخ بهره متمایل خواهدبود.

 

2. سناریوی کاهش نرخ بهره

در قالب این سناریو، ضعف اقتصاد استرالیا از آنچه که RBA پیش بینی کرده شدیدتر خواهدبود و رشد درآمدها و نتیجتاً مصرف نومیدکننده است. در این صورت و با تحقق این شرط که نرخ بیکاری به صورت پایداری افزایش یابد و پیشرفتی به سمت تحقق هدف تورمی 2 درصد حاصل نشود، نرخ بهره در استرالیا بایستی با کاهش همراه شود تا از رشد اقتصادی حمایت گردد.

 

نتیجه گیری و تحلیل نهایی

آقای Lowe به عنوان رییس RBA در نخستین سخنرانی عمومی سال نو میلادی خود به صورت عمده 2 نکته مهم را بیان داشته است:

اولاً اینکه تغییر بعدی در نرخ بهره در استرالیا می تواند نزولی نیز باشد.

ثانیاً اینکه کاهش احتمالی نرخ بهره مشروط به «افزایش پایدار در نرخ بیکاری» و عدم پیشرفت در رشد تورم خواهدبود.

یادآور می شویم که نفس اینکه مقامات RBA پس از سال 2016 به امکان کاهش بیشتر نرخ بهره اشاره می کنند خود یک عامل ضعف برای AUD در کوتاه مدت به شمار می رود اما بایستی درنظر داشته باشیم که کاهش نرخ بهره تنها در صورتی محقق می شود که یک رشته گزارش های ضعیف از بازار کار – و تا حد کمتری تورم –  در استرالیا منتشر بشوند؛ امری که دستکم در شرایط فعلی تصور آن اندکی دشوار می نماید.

در ضمن توجه داشته باشید که سناریوی اصلی و پایه RBA که بیشترین احتمال تحقق را دارد، سناریوی اول می باشد و لذا شانس افزایش نرخ بهره و نتیجتاً رشد تقاضا برای AUD بیشتر خواهدبود.

به این ترتیب و با توجه به کیفیت بالای پژوهش ها و مطالعات RBA که مبتنی بر مطالعات میدانی و انبوه تجربه و تخصص مورد استفاده می باشد، بیشترین احتمال این است که سناریوی پایه RBA در راستای ادامه بهبود بازار کار و افزایش دستمزدها و درآمدها و مصرف خانوارهای استرالیایی محقق شده و نهایتاً شاهد رشد نرخ بهره در این کشور خواهیم بود.

در این شرایط، توصیه می شود که معامله گران به دنبال فرصت های خرید میان مدتی به بالا در دلار استرالیا در برابر دلار آمریکا، فرانک سوییس و ین ژاپن باشند و معاملات فروش را صرفاً با ریسک کم و در کوتاه مدت مدنظر قرار دهند.